Szczegółowe informacje na temat uprawnień przysługujących w ramach ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin zamieszczone są na portalu https://www.gov.pl/web/zdrowie/informator-za-zyciem-
Kto może skorzystać z uprawnień:
- każda kobieta w ciąży i jej rodzina (w zakresie informacji i poradnictwa na temat rozwiązań wspierających rodzinę),
- rodziny, w których przyjdzie albo przyszło na świat ciężko chore dziecko. Oznacza to:
- ciężkie i nieodwracalne upośledzenie
albo - nieuleczalną chorobę zagrażającą jego życiu
- ciężkie i nieodwracalne upośledzenie
- kobiety, które otrzymały informację o tym, że ich dziecko może umrzeć w trakcie ciąży lub porodu,
- kobiety, których dziecko umarło bezpośrednio po porodzie na skutek wad wrodzonych,
- kobiety, które po porodzie nie zabiorą do domu dziecka z powodu:
- poronienia,
- urodzenia dziecka martwego,
- urodzenia dziecka niezdolnego do życia,
- urodzenia dziecka obarczonego wadami wrodzonymi albo śmiertelnymi schorzeniami.
Jednorazowe świadczenie w wysokości 4000 zł "Za życiem"
Od 1 stycznia 2017 r., z tytułu urodzenia się żywego dziecka z ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniem albo nieuleczalną chorobą zagrażającą życiu, przysługuje prawo do jednorazowego świadczenia w wysokości 4000 zł, przyznawanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” .
Jednorazowe świadczenie przysługuje bez względu na osiągane dochody.
Podstawowym warunkiem uzyskania jednorazowego świadczenia jest posiadanie przez dziecko zaświadczenia lekarskiego, potwierdzającego ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu. Zaświadczenie takie powinno być wystawione przez lekarza z którym Narodowy Fundusz Zdrowia zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, albo lekarza, który jest zatrudniony lub wykonuje zawód w przychodni, z którą NFZ zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, posiadającego specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie: położnictwa i ginekologii, perinatologii lub neonatologii, neurologii dziecięcej, kardiologii dziecięcej lub chirurgii dziecięcej. Obowiązujące przepisy nie przewidują sformalizowanego wzoru takiego zaświadczenia.
Ponadto, podobnie jak w przypadku jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka (tzw. becikowego), jednorazowe świadczenie przysługuje w sytuacji, gdy matka dziecka pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do dnia porodu. Fakt ten należy potwierdzić odpowiednim zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną. Istotne jest, że wymóg legitymowania się zaświadczeniem o pozostawaniu pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do dnia porodu, nie dotyczy opiekuna prawnego, opiekuna faktycznego i osoby, która przysposobiła dziecko.
Z wnioskiem o jednorazowe świadczenie może wystąpić: matka, ojciec, a także opiekun prawny albo opiekun faktyczny (opiekun faktyczny to osoba faktycznie zajmująca się dzieckiem, jeśli wystąpiła do sądu z wnioskiem o przysposobienie dziecka), będący świadczeniobiorcą świadczeń opieki zdrowotnej lub osobą uprawnioną do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji -w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2561 z późn. zm.) – spełnienie tego warunku wnioskodawca potwierdza podpisując wniosek o ustalenie prawa do jednorazowego świadczenia zawierający odpowiednie oświadczenie w części II wniosku.
Zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, wniosek o wypłatę jednorazowego świadczenia należy złożyć w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka, a w przypadku gdy wniosek dotyczy dziecka objętego opieką prawną, opieką faktyczną albo dziecka przysposobionego - w terminie 12 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieką albo przysposobienia, nie później niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Wniosek złożony po terminie zostanie pozostawiony bez rozpoznania.
Jednorazowe świadczenie nie przysługuje jeśli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie (oznacza to dom pomocy społecznej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, szkołę wojskową lub inną szkołę, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne utrzymanie) albo w pieczy zastępczej.
Wypełniony wniosek należy złożyć w Miejsko-Gminny Ośrodku Pomocy Społecznej w Choroszczy w godzinach urzędowania M-GOPS (PONIEDZIAŁEK 8:00 DO 16:00, WTOREK-PIĄTEK 7:30 - 15:30)
Każda kobieta w ciąży i jej rodzina może skorzystać z pomocy i wsparcia asystenta rodziny
Asystent nie tylko odpowie na wszystkie twoje pytania, ale też na podstawie pisemnego upoważnienia będzie mógł załatwiać w twoim imieniu sprawy w różnych instytucjach. Asystent pomoże Ci także rozwiązać problemy opiekuńczo-wychowawcze.
Asystent rodziny:
- udzieli informacji w zakresie dostępu do instrumentów polityki na rzecz rodziny,
- będzie mógł Ciebie reprezentować przed instytucjami i urzędami,
- udzieli wsparcia psychologicznego,
- udzieli pomocy w przezwyciężaniu problemów wychowawczych udzieli pomocy prawnej,
- będzie Cię wspierał w realizacji codziennych obowiązków.
Gdzie możesz się zgłosić się po pomoc asystenta rodziny
Ze wsparcia asystenta rodziny możesz skorzystać w każdej sytuacji, gdy wyrazisz taką wolę. W tym celu należy wystąpić z wnioskiem do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Choroszczy.
W przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w ustawie „Za życiem” nie jest stosowana procedura wymagająca m.in. przeprowadzenia przez pracownika socjalnego rodzinnego wywiadu środowiskowego.
DRUKI DOTYCZĄCE ŚWIADCZENIA "ZA ŻYCIEM" DOSTĘPNE SĄ W ZAKŁADCE "INTERESANCI - ŚWIADCZENIA RODZINNE"
Inne formy wsparcia z ustawy „Za życiem” – na co mogą liczyć rodzice?
Jednorazowe świadczenie w wysokości 4000 zł to nie jedyna pomoc, jaką gwarantuje ustawa „Za życiem”. Rodzice dzieci, u których zdiagnozowano ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, mogą skorzystać z szerokiego pakietu bezpłatnego wsparcia medycznego, rehabilitacyjnego, psychologicznego oraz opiekuńczego.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze uprawnienia, z których warto skorzystać.
🏥 Opieka medyczna i rehabilitacja bez kolejek
Dzieci objęte ustawą „Za życiem” zyskują szczególne uprawnienia w ramach publicznej służby zdrowia (NFZ):
- Leczenie poza kolejnością: Prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej oraz usług farmaceutycznych w aptekach poza standardową kolejką.
- Brak skierowań do specjalistów: Dzieci posiadające odpowiednie zaświadczenie lekarskie nie potrzebują skierowania od lekarza rodzinnego do lekarzy specjalistów.
- Wyroby medyczne bez limitów: Dostęp do niezbędnych wyrobów medycznych (takich jak wózki inwalidzkie, aparaty ortopedyczne, protezy czy pieluchomajtki) według wskazań medycznych, bez limitów ilościowych i finansowych określonych w standardowych przepisach.
- Wczesne wspomaganie rozwoju: Możliwość skorzystania z bezpłatnych, interdyscyplinarnych zajęć terapeutycznych i stymulujących rozwój dziecka od momentu wykrycia nieprawidłowości do podjęcia nauki w szkole.
👨👩👧 Wsparcie asystenta i opieka wytchnieniowa
Ustawa kładzie duży nacisk na pomoc rodzinie w codziennym funkcjonowaniu:
- Asystent rodziny: Rodzina może wnioskować o wsparcie asystenta, który pomaga w załatwianiu spraw urzędowych, koordynuje dostęp do lekarzy i terapeutów oraz doradza w codziennych wyzwaniach.
- Opieka wytchnieniowa: Możliwość uzyskania doraźnej pomocy w opiece nad dzieckiem, aby rodzice lub opiekunowie mogli odpocząć, zadbać o własne zdrowie czy załatwić pilne sprawy.
- Specjalistyczne usługi opiekuńcze: Pomoc świadczona bezpośrednio w miejscu zamieszkania, dostosowana do szczególnych potrzeb zdrowotnych dziecka.
⚖️ Poradnictwo prawne i pomoc psychologiczna
Trudna sytuacja życiowa wymaga kompleksowego podejścia, dlatego ustawa zapewnia:
- Wsparcie psychologiczne: Bezpłatny dostęp do profesjonalnej pomocy psychologicznej dla matek, ojców oraz rodzeństwa dziecka.
- Poradnictwo prawne i informacyjne: Pomoc w interpretacji przepisów prawa pracy (np. w zakresie elastycznego czasu pracy dla rodziców dzieci z niepełnosprawnością) oraz praw socjalnych.
📝 Co jest potrzebne, aby skorzystać ze wsparcia?
Podstawą do korzystania ze wszystkich powyższych uprawnień jest zaświadczenie lekarskie. Dokument ten musi potwierdzać ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu.
Zaświadczenie może wystawić lekarz ubezpieczenia zdrowotnego posiadający specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie: położnictwa i ginekologii, perinatologii, neonatologii, neurologii dziecięcej, kardiologii dziecięcej lub chirurgii dziecięcej.